Het gras maakt het niet uit hoe zacht de middag voelt. Wortels en zaad reageren op de bodem, en de bodem heeft een eigen, tragere kalender. In het voorjaar loopt hij weken achter op de lucht, in het najaar houdt hij de zomerwarmte nog lang vast.
Welke bodemtemperaturen zijn belangrijk voor het gazon?
Dit zijn de bereiken die de app What a Green Lawn gebruikt voor Nederlandse gazons, gemeten op ongeveer 10 cm diepte:
| Bodemtemperatuur | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Onder ongeveer 6 °C | Zaad kiemt niet, gras groeit nauwelijks | Laat het gazon met rust |
| 6 tot 8 °C | Zaad kiemt heel langzaam | Te vroeg om te zaaien |
| 8 tot 12 °C | Zaad kiemt gelijkmatig | Goed om te verticuteren |
| 12 tot 18 °C | Snelle, gelijkmatige kieming | Beste tijd om door te zaaien |
| 18 tot 24 °C | Warm, kiemplantjes drogen snel uit | Zaad en gazon sproeien |
| Boven 24 °C | Hitte en droogtestress | Niet zaaien en niet verticuteren |
Voor verticuteren gebruikt de app een iets ander bereik: goed van ongeveer 8 tot 15 °C, tot 22 °C prima als je het ‘s ochtends doet. Onder 13 °C raadt ze veertanden aan in plaats van vaste messen.
Wanneer is de bodem warm genoeg om te bemesten?
Wortels nemen voeding op zodra de bodem opwarmt. De eerste voorjaarsbemesting werkt dus als de bodem boven ongeveer 8 °C zit en het gras zichtbaar groeit. Mest op koude grond in maart blijft liggen of spoelt weg. De bemestingsscore in de app kijkt naar luchttemperatuur, regen en seizoen in plaats van naar de bodemschatting, maar meestal lopen die gelijk op.
Hoe meet je de bodemtemperatuur?
Steek ‘s ochtends een grondthermometer 5 tot 10 cm diep in het gazon, dan is de bodem het koelst. Meet in de zon en in de schaduw en volg het verloop over drie tot vijf dagen.
De app schat de bodemtemperatuur op jouw locatie elke dag uit de luchttemperatuur en de maand:

Onder ongeveer 3 °C staat er te koud, onder 8 °C koel, tot 18 °C ideaal, tot 24 °C warm met een herinnering om te sproeien, en daarboven heet. Het is een schatting, geen meting: het model is gekalibreerd op Deense metingen op 10 cm diepte, een klimaat dat dicht bij het Nederlandse ligt. Gebruik het als richtlijn.
Hoe vergelijk je je eigen metingen met de schatting?
Leg je metingen vast in het Logboek, dan toont de kaart bodemtemperatuur ze naast de schatting van de app voor vandaag:

De voorbeeldwaarden komen uit een model en niet van een thermometer in Utrecht, maar ze laten zien dat de gemeten bodem flink boven of onder de schatting kan zitten. Wijkt jouw thermometer dag na dag af, vertrouw dan op je thermometer.
Waarom is september de beste maand om door te zaaien?
Omdat de bodem nog warm is. De lucht koelt af, maar de bodem blijft in september meestal tussen 12 en 18 °C, precies wat zaad wil, en onkruid groeit trager. Zie wanneer je het gazon doorzaait en wanneer je het gazon verticuteert.
De scores voor doorzaaien en verticuteren in What a Green Lawn gebruiken deze bodemschatting elke dag, samen met regen en seizoen.